Ο καταρχήν ρόλος των συγκινήσεων (στην εξέλιξη, όσο και στην οντογένεση) είναι πολύ πιθανό να είναι να ωθούν προς… ή να απωθούν από…
Θα απόφευγα την ορολογία του Gray BAS (Behavioral Activation System) BIS (Behavioral Inhibition System) γιατί νιώθω αρνητικά φορτισμένους τους όρους περί συμπεριφοράς. Το άτομο μπορεί να νιώθει χωρίς να εκδηλώσει συμπεριφορά. Είναι βέβαια πιθανό η προέλευση των συγκινήσεων να σχετίζεται με την ώθηση ή την αποθάρρυνση της συμπεριφοράς, αλλά η δυνατότητα του βιώματος χωρίς εξωτερική δράση, με κάνει να μην μου αρέσουν οι ορολογίες του Gray, παρ’ ότι τώρα νιώθω πως καταλαβαίνω τι ήθελε να πει.
Νομίζω πως στο ξεκίνημα της ζωής του νηπίου η ταξινόμηση των ερεθισμάτων (που δεν είναι παρά ένας ακατάσχετος και χωρίς κανένα νόημα βομβαρδισμός του ν.σ.) μπορεί να γίνει με βάση είτε α. ενστικτώδη-αντανακλαστικά εφόδια είτε β. την έλξη και αποστροφή, δηλαδή το συγκινησιακό μηχανισμό, αφετηρία του οποίου είναι και πάλι γενετικοί καθορισμοί.
Τα ενστικτώδη-αντανακλαστικά εφόδια είναι αυτά που κάνουν τα χελωνάκια να πηγαίνουν προς τη θάλασσα, αμέσως μόλις βγούνε από τα αυγά τους ή τα πουλιά να ραμφίζουν προς το κόκκινο του ράμφους των γονιών τους.
Η έλξη κάνει τα νήπια να αντιδρούν θετικά προς τη μητέρα ή ένα γελαστό πρόσωπο και η αποστροφή να αποφεύγουν ό,τι τους προκαλεί πόνο ή ένα επιθετικό πρόσωπο. Η έλξη και η αποστροφή πρέπει να είναι συνδεδεμένες με όλες τις αισθήσεις, με ελάχιστο ενστικτώδες περιεχόμενο που παρέχει την κατ’ αρχήν δυνατότητα ταξινόμησης και προσανατολισμού. Μέσω της μάθησης, στη συνέχεια, ταξινομείται το σύνολο του περιβάλλοντος και επεκτείνονται οι συγκινήσεις σε χώρους που δεν υπήρχε ενστικτώδης πληροφορία. Προφανώς, ο συγκινησιακός μηχανισμός δίνει μεγαλύτερη δυνατότητα ευλυγισίας από τον αντανακλαστικό, επιτρέποντας μια εξαιρετικά πλουραλιστικότερη ταξινόμηση του κόσμου. Αν π.χ. ο γενετικός καθορισμός είναι πράγματι μια θετική συγκίνηση άμα τη θέα ενός γελαστού προσώπου, το ποια πρόσωπα θα προκαλούν στο μέλλον έλξη ή αποστροφή μένει ανοικτό στην μάθηση και την εμπειρία και δεν προκαθορίζεται.
